Yeşil Dönüşümde Milat: 10 Bin Metrekare Üzeri Binalara "Bina Yaşam Döngüsü Analizi" Zorunluluğu Geldi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Türkiye’nin “2053 Net Sıfır Emisyon” vizyonu ve sürdürülebilir çevre politikaları doğrultusunda inşaat sektöründe yeni bir dönem başlattı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelikle birlikte, büyük ölçekli yeni inşaat projelerinde “Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi” alınması zorunlu hale getirildi.

Bakan Kurum Yeni Düzenlemeyi Duyurdu: İnşaatta 1 Ocak 2027 İtibarıyla Yeni Dönem

Bakan Kurum: "Sera Gazı Emisyonu Düşük Binaları Devreye Alıyoruz"

Yeni yasal düzenlemenin detaylarını sosyal medya hesabı üzerinden kamuoyuyla paylaşan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, çevre dostu yapılaşmayı teşvik edecek radikal adımlar attıklarını belirtti. Bakan Kurum, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Çevre dostu yapılaşmayı ülkemiz genelinde yaygınlaştıracak yeni düzenlememiz yayımlandı. 1 Ocak 2027’den itibaren 10 bin metrekare ve üzeri tüm yeni binalarda; Enerji Kimlik Belgesi’nin yanı sıra Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi’ni de zorunlu olarak devreye alıyoruz. Ayrıca sera gazı emisyonu standardın altında olan çevreci yapılar için ‘Düşük Karbonlu Bina Belgesi’ uygulamasını başlatıyoruz.”

10 Bin Metrekare Sınırı ve Yasal Süreç Nasıl İşleyecek?

Yeni yönetmelikte yer alan maddelere göre, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yapı ruhsatı işlemleri başlayacak olan ve toplam yapı inşaat alanı 10 bin metrekareyi aşan tüm binalar bu kurala tabi olacak. Söz konusu projeler, inşaatın tamamlanmasının ardından "Yapı Kullanma İzin Belgesi" (iskan) alma aşamasına geldiğinde, mevcut Enerji Kimlik Belgesi (EKB) ile birlikte yeni nesil "Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi"ni de ilgili idari birimlere sunmak zorunda kalacak.

Beşikten Mezara Tüm Karbon Ayak İzi Hesaplayacak

Yeni geliştirilen analitik sistem, binaları sadece kapıları açıldıktan sonraki kullanım ve enerji tüketim evreleriyle değerlendirmeyecek. "Bina Yaşam Döngüsü Analizi" kapsamında bir yapının projelendirilmesinden yıkımına kadar geçen tüm süreçlerdeki sera gazı emisyonları hesaplanacak.

Değerlendirilecek kritik aşamalar şunlardır:

• İnşaatta kullanılacak ham maddelerin temini ve şantiyeye nakliye süreçleri,

• Yapım ve montaj dahil olmak üzere aktif inşaat aşaması,

• Binanın kullanım, işletme, periyodik bakım, onarım ve tadilat dönemleri,

• Ömrünü tamamlayan binanın yıkım, atık işleme ve bertaraf mekanizmaları,

• Malzemelerin geri dönüşümü ve enerji geri kazanımı süreçleri.

Söz konusu karbon ve emisyon analizleri, Bakanlığın dijital altyapısı olan BEP-TR sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.

Çevreci Yapılara "Düşük Karbonlu Bina Belgesi"

Yönetmelikle birlikte, operasyonel süreçlerinde doğaya minimum seviyede sera gazı salınımı yapan yapılar için yeni bir tescil modeli olan “Düşük Karbonlu Bina Belgesi” dönemi de hayata geçirildi. Yeni kriterlere göre; Enerji Kimlik Belgesi’ndeki (EKB) sera gazı emisyon sınıfı en az "B", genel enerji performans sınıfı ise en az "C" olan yapılar bu çevreci tescil belgesini almaya hak kazanacak.

Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarına Sınav ve Eğitim Şartı

Yayımlanan “Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ” ile birlikte, sektörde faaliyet gösteren uzmanların yetki alanları genişletildi. Uzmanlar artık mevcut görevlerinin yanı sıra Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi ve Düşük Karbonlu Bina Belgesi alanlarında da resmi rapor hazırlama yetkisine sahip olacak.

Süreçlerin teknik hassasiyeti nedeniyle uzmanlık eğitim süreleri artırıldı. Mevcut yetki belgesine sahip olan uzmanların hakları, belgelerinde yazan süre sonuna kadar aynen korunacak; ancak yetki süresi dolan uzmanların sahada aktif kalabilmek için Bakanlığın açacağı yeni eğitim programlarına katılması ve yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması şartı aranacak.